Mấy hôm trước có mấy bài viết ở nhóm về vấn đề này nhưng vì bận nên mình ko tham gia trao đổi được. HÔm nay mình xin chia sẻ chút quan điểm và kinh nghiệm bản thân. Những vấn đề mình nhìn thấy và viết ra ở đây là từ góc độ cá nhân và quan sát thực tế mình ko chắc nó đúng với các lý thuyết giáo dục hiện đại nên các mẹ coi như những gợi ý để tham khảo.
1. Hãy dạy con mình trước
- Mình biết nói thế này sẽ rất nhiều mẹ tự ái. Nhưng kì thực mình tiếp xúc với trẻ con nhiều thì thấy 2 nhóm trẻ sau hay bị đánh nhất: thứ nhất là những bạn quá hiền, nhút nhát (là quá nhé), ít bạn bè, k tự tin và hơi thụ động; hai là những bạn hơi cá tính quá, ko điều chỉnh được cảm xúc. Tất nhiên có những nhóm trẻ khác vô tình thành nạn nhân những chủ yếu là 2 nhóm này sẽ hay bị tấn công và nhóm những bạn tấn công các trẻ nhóm này cũng đa dạng hơn.
- Thế nên khi dạy con các mẹ cần lưu ý những điều này:
+ Dạy con cách chơi hòa nhã, biết lễ độ và tuân thủ quy định chung. Cái này nghe tưởng như hiển nhiên nhưng rất nhiều gia đình lại ko chú ý rèn tới nơi tới chốn thường hay chiều con và ưu tiên con trong gia đình nên khi ra tập thể con cũng dễ nghĩ người khác phải nhường nhìn mình như thế. Và trẻ con thì ko giỏi kiểm soát như người lớn nên dễ va chạm và cấu véo nhau là đương nhiên. Ko nhất thiết phải dạy con nhường nhịn trong mọi hoàn cảnh nhưng nhất định phải dạy con biết người biết ta ko thể cái gì cũng ích kỉ theo ý mình hoàn toàn. Và thực ra thái độ hòa nhã luôn khiến con người dù bé hay lớn đạt được mục tiêu dễ dàng hơn.
+ Ko bao giờ bắt con quy thuận hoặc nhường nhịn những người xung quanh vô điều kiện. Ví dụ ko cho phép con “Cãi” bố mẹ ,ở nhà anh chị luôn phải nhường em, hay hễ là khách trẻ con đến nhà là phải nhường nhịn tiếp đón vô điều kiện cả những đòi hỏi vô lối… Việc con các bạn biết phản ứng cần thiết cũng là cách để những đứa trẻ hay bắt nạt người khác biết điểm dừng và biết con các bạn ko dễ bắt nạt.
+ Dạy con kết bạn, có bạn thân. Bạn thân của con có thể hiền, có thể ghê có thể tính giống hoặc khác con nhưng bố mẹ nên khuyến khích con ở bất cứ tập thể nào từ khu xóm mình ở, lớp học tiếng anh hay lớp học ở trường,… kết bạn và thân thiết với những bạn nhất định. Ko cần nhiều nhưng nên có bạn bè. Ngoài những tác dụng to lớn khác thì thường trẻ có bạn bè thân ít bị bắt nạt hơn và khi bị bắt nạt thì có người cùng bảo vệ hơn (ko đánh cùng thì chạy đi mách cô giáo hộ)
+ Dạy con tránh xa nguồn nguy hiểm. Ví dụ thấy bạn nào hay đánh các bạn khác (đã thành tính) thì trách bạn ý ra còn nếu cứ chơi thì tự chịu. Trẻ có giới hạn của chúng bị đánh bị bắt nạt quá giới hạn thì chúng tự tách ra thôi. Thêm nữa khi chơi với bạn khi thấy bạn cáu là thôi dừng, lảng ra hay chính là kĩ năng giảm xung đột. Ở nhà mình hay chỉ cho con cách tránh bố mẹ khi bố mẹ cáu, cách xin lỗi cô giáo khi cô bắt đầu giận… cái này giúp con tránh những bạn vốn ko có ý bắt nạt con nhưng trẻ khó kiểm soát cảm xúc dẫn đến xô xát ngoài ý muốn.
+ Ngoài ra còn rất nhiều điều như kĩ năng cầu cứu người lớn, kĩ năng giảng hòa với bạn bè,… khi đã dạy con những điều này thì ko có nghĩa là con ko bị đánh nữa nhưng quả thực là giảm thiểu rất nhiều.
+ Dạy con cách chơi hòa nhã, biết lễ độ và tuân thủ quy định chung. Cái này nghe tưởng như hiển nhiên nhưng rất nhiều gia đình lại ko chú ý rèn tới nơi tới chốn thường hay chiều con và ưu tiên con trong gia đình nên khi ra tập thể con cũng dễ nghĩ người khác phải nhường nhìn mình như thế. Và trẻ con thì ko giỏi kiểm soát như người lớn nên dễ va chạm và cấu véo nhau là đương nhiên. Ko nhất thiết phải dạy con nhường nhịn trong mọi hoàn cảnh nhưng nhất định phải dạy con biết người biết ta ko thể cái gì cũng ích kỉ theo ý mình hoàn toàn. Và thực ra thái độ hòa nhã luôn khiến con người dù bé hay lớn đạt được mục tiêu dễ dàng hơn.
+ Ko bao giờ bắt con quy thuận hoặc nhường nhịn những người xung quanh vô điều kiện. Ví dụ ko cho phép con “Cãi” bố mẹ ,ở nhà anh chị luôn phải nhường em, hay hễ là khách trẻ con đến nhà là phải nhường nhịn tiếp đón vô điều kiện cả những đòi hỏi vô lối… Việc con các bạn biết phản ứng cần thiết cũng là cách để những đứa trẻ hay bắt nạt người khác biết điểm dừng và biết con các bạn ko dễ bắt nạt.
+ Dạy con kết bạn, có bạn thân. Bạn thân của con có thể hiền, có thể ghê có thể tính giống hoặc khác con nhưng bố mẹ nên khuyến khích con ở bất cứ tập thể nào từ khu xóm mình ở, lớp học tiếng anh hay lớp học ở trường,… kết bạn và thân thiết với những bạn nhất định. Ko cần nhiều nhưng nên có bạn bè. Ngoài những tác dụng to lớn khác thì thường trẻ có bạn bè thân ít bị bắt nạt hơn và khi bị bắt nạt thì có người cùng bảo vệ hơn (ko đánh cùng thì chạy đi mách cô giáo hộ)
+ Dạy con tránh xa nguồn nguy hiểm. Ví dụ thấy bạn nào hay đánh các bạn khác (đã thành tính) thì trách bạn ý ra còn nếu cứ chơi thì tự chịu. Trẻ có giới hạn của chúng bị đánh bị bắt nạt quá giới hạn thì chúng tự tách ra thôi. Thêm nữa khi chơi với bạn khi thấy bạn cáu là thôi dừng, lảng ra hay chính là kĩ năng giảm xung đột. Ở nhà mình hay chỉ cho con cách tránh bố mẹ khi bố mẹ cáu, cách xin lỗi cô giáo khi cô bắt đầu giận… cái này giúp con tránh những bạn vốn ko có ý bắt nạt con nhưng trẻ khó kiểm soát cảm xúc dẫn đến xô xát ngoài ý muốn.
+ Ngoài ra còn rất nhiều điều như kĩ năng cầu cứu người lớn, kĩ năng giảng hòa với bạn bè,… khi đã dạy con những điều này thì ko có nghĩa là con ko bị đánh nữa nhưng quả thực là giảm thiểu rất nhiều.
2. Phân biệt đúng mức tình trạng bị bắt nạt của con để xử trí
- Quan sát thực tế các trẻ nhỏ thì mình thấy:
+ Những bạn hay đánh bạn, có tính bạo lực,… tuy nhiên mình cũng cho rằng những trẻ này là do vấn đề tâm lý chưa cân bằng thôi.
+ Những trẻ khá đặc biệt ví dụ như trẻ có xu hướng tăng động,tự kỉ chẳng hạn. Mình xin lỗi các mẹ nếu mẹ nào tự ái ko phải trẻ nào ở nhóm này cũng bạo lực nhưng có một số cháu có xu hướng bạo lực và nguyên nhân sâu xa mình nghĩ cũng ko phải lỗi tại các cháu mà do các cháu cũng ko kiểm soát được bản thân thôi
+ Các cháu bình thường chơi với nhau rồi nảy sinh mâu thuẫn va chạm ko cố ý và có thể hôm sau lại bình thường với nhau ngay
+ Những bạn hay đánh bạn, có tính bạo lực,… tuy nhiên mình cũng cho rằng những trẻ này là do vấn đề tâm lý chưa cân bằng thôi.
+ Những trẻ khá đặc biệt ví dụ như trẻ có xu hướng tăng động,tự kỉ chẳng hạn. Mình xin lỗi các mẹ nếu mẹ nào tự ái ko phải trẻ nào ở nhóm này cũng bạo lực nhưng có một số cháu có xu hướng bạo lực và nguyên nhân sâu xa mình nghĩ cũng ko phải lỗi tại các cháu mà do các cháu cũng ko kiểm soát được bản thân thôi
+ Các cháu bình thường chơi với nhau rồi nảy sinh mâu thuẫn va chạm ko cố ý và có thể hôm sau lại bình thường với nhau ngay
Khi chia ra như thì xử lý cũng dễ dàng hơn và thái độ của chúng ta với việc đó cũng đúng mực hơn.
- Các mẹ cũng thấy dù ở nhóm nào thực ra trẻ dùng bạo lực thì nên thấy lỗi ở người lớn và thương các bạn hơn là quy kết đứa trẻ hung dữ hay hư hỗn. Cũng như người lớn chúng ta lúc tỉnh táo ko ai thích dùng bạo lực với người khác, bạo lực cũng chính là sự bất lực của giao tiếp mà thôi mà các con càng nhỏ thì khả năng giao tiếp giải quyết vấn đề càng kém hơn người lớn. Do đó chúng ta ko nên trầm trọng hóa quá làm gì. Các bố mẹ có thể cùng phối hợp với nhau để giải quyết. Nhiều mẹ sẽ bảo mình do con mình chưa bị đánh nên mình mới nói vậy. Mình chỉ thấy rằng các mẹ có nóng vội có bảo con các mẹ đánh lại nhưng gốc rễ ko đc giải quyết thì mọi chuyện lại có thể lặp lại. Sự bình tĩnh và thấu đáo của phụ huynh ở đây ko phải là vì con bị đánh đau hay ko mà là cách tốt nhất để giải quyết triệt để.
- Nếu con các mẹ bị trẻ ở nhóm thứ nhất bắt nạt hãy cương quyết nhưng mền mỏng giải quyết đến cùng, bảo vệ con các bạn. trước tiên hãy tiếp xúc với cô giáo, phụ huynh của bạn ấy, các phụ huynh khác có con cùng bị bắt nạt, các bạn trong lớp,… nghĩa là theo đuổi vấn đề cho tới cùng ko bao giờ chúng ta để con chúng ta đơn độc trong cuộc chiến (Tất nhiên cũng ko làm tổn thương con người khác). Bởi những bạn này chắc chắn là con chúng ta ko tự đối phó được và các bạn ấy cũng cần những biện pháp phối hợp từ nhiều phía để điều chỉnh tâm lý và hành vi. Nhưng nếu chúng ta ko ráo riết thì các thầy cô chưa chắn đã quyết liệt giải quyết đâu. Sau đó hãy dạy con các biện pháp tự vệ.
- Nếu con các mẹ bị nhóm thứ hai tấn công thì cách tốt nhất chỉ là dạy con các mẹ cách ly nguồn nhiệt. thấy bạn có biểu hiện là trách trước. còn lúc bình thường thì ko nên xa lánh bạn. Cũng nên trao đổi với cô giáo để cô lưu ý hơn.
- Nếu con các mẹ bị đánh bởi nhóm thứ ba thì tốt nhất để cho trẻ con tư giải quyết. Giải quyết những mâu thuẫn trong quá trình chơi với nhau chính là giúp trẻ trưởng thành hình thành những kĩ năng cần thiết nên bố mẹ đừng dại mà chen vào, cũng đừng xót con quá , xước tí ko sao. Chúng ta cứ nghĩ lại tuổi thơ của chúng ta có ai chưa từng cấu véo bạn, xô xát với bạn lần nào và có phải ai trong số chúng ta lớn lên cũng bạo lực hóa, hay tự ti mặc cảm chỉ vì hồi bé từng bị đứa cùng bàn tát đâu. Thế nên với các trường hợp này hãy đóng vai quan sát. Nếu thấy con thường xuyên bị xô xát kiểu đó thì bố mẹ nên quay lại mục 1 dạy con cách chơi cách giao tiếp với xung quanh. Bởi một bạn hay cào cấu nhau dù chỉ là xô xát thường tình thì cũng cho thấy kĩ năng chơi chung có thể còn hơi kém.
- Các mẹ cũng thấy dù ở nhóm nào thực ra trẻ dùng bạo lực thì nên thấy lỗi ở người lớn và thương các bạn hơn là quy kết đứa trẻ hung dữ hay hư hỗn. Cũng như người lớn chúng ta lúc tỉnh táo ko ai thích dùng bạo lực với người khác, bạo lực cũng chính là sự bất lực của giao tiếp mà thôi mà các con càng nhỏ thì khả năng giao tiếp giải quyết vấn đề càng kém hơn người lớn. Do đó chúng ta ko nên trầm trọng hóa quá làm gì. Các bố mẹ có thể cùng phối hợp với nhau để giải quyết. Nhiều mẹ sẽ bảo mình do con mình chưa bị đánh nên mình mới nói vậy. Mình chỉ thấy rằng các mẹ có nóng vội có bảo con các mẹ đánh lại nhưng gốc rễ ko đc giải quyết thì mọi chuyện lại có thể lặp lại. Sự bình tĩnh và thấu đáo của phụ huynh ở đây ko phải là vì con bị đánh đau hay ko mà là cách tốt nhất để giải quyết triệt để.
- Nếu con các mẹ bị trẻ ở nhóm thứ nhất bắt nạt hãy cương quyết nhưng mền mỏng giải quyết đến cùng, bảo vệ con các bạn. trước tiên hãy tiếp xúc với cô giáo, phụ huynh của bạn ấy, các phụ huynh khác có con cùng bị bắt nạt, các bạn trong lớp,… nghĩa là theo đuổi vấn đề cho tới cùng ko bao giờ chúng ta để con chúng ta đơn độc trong cuộc chiến (Tất nhiên cũng ko làm tổn thương con người khác). Bởi những bạn này chắc chắn là con chúng ta ko tự đối phó được và các bạn ấy cũng cần những biện pháp phối hợp từ nhiều phía để điều chỉnh tâm lý và hành vi. Nhưng nếu chúng ta ko ráo riết thì các thầy cô chưa chắn đã quyết liệt giải quyết đâu. Sau đó hãy dạy con các biện pháp tự vệ.
- Nếu con các mẹ bị nhóm thứ hai tấn công thì cách tốt nhất chỉ là dạy con các mẹ cách ly nguồn nhiệt. thấy bạn có biểu hiện là trách trước. còn lúc bình thường thì ko nên xa lánh bạn. Cũng nên trao đổi với cô giáo để cô lưu ý hơn.
- Nếu con các mẹ bị đánh bởi nhóm thứ ba thì tốt nhất để cho trẻ con tư giải quyết. Giải quyết những mâu thuẫn trong quá trình chơi với nhau chính là giúp trẻ trưởng thành hình thành những kĩ năng cần thiết nên bố mẹ đừng dại mà chen vào, cũng đừng xót con quá , xước tí ko sao. Chúng ta cứ nghĩ lại tuổi thơ của chúng ta có ai chưa từng cấu véo bạn, xô xát với bạn lần nào và có phải ai trong số chúng ta lớn lên cũng bạo lực hóa, hay tự ti mặc cảm chỉ vì hồi bé từng bị đứa cùng bàn tát đâu. Thế nên với các trường hợp này hãy đóng vai quan sát. Nếu thấy con thường xuyên bị xô xát kiểu đó thì bố mẹ nên quay lại mục 1 dạy con cách chơi cách giao tiếp với xung quanh. Bởi một bạn hay cào cấu nhau dù chỉ là xô xát thường tình thì cũng cho thấy kĩ năng chơi chung có thể còn hơi kém.
Các cụ bảo “của đau, con xót” cho nên khi con bị đánh thì rất nhiều bố mẹ bị cảm tính và khó nhìn nhận vấn đềkhách quan. Nhiều bố mẹ cứ băn khoăn việc dạy con đánh lại hay ko? Cá nhân mình mình chưa bao giờ dạy con dùng bạo lực phản kháng. Vì mình không khuyến khích điều đó. Nhưng mình cũng chưa bao giờ cấm con bộc lộ thái độ của con dù là tiêu cực. Con có bộc lộ tốt cảm xúc mẹ mới biết hướng và điều chỉnh và điều con nghĩ con cảm thấy nên được bộ lộ ra để bố mẹ biết. Rất nhiều bố mẹ cho rằng bộc lộ sự bực tức giận dỗi…(các cảm xúc tiêu cực) là ko tốt nhưng mình nghĩ là có tâm trạng đó thì phải được bộc lộ ra vấn đề của bố mẹ là làm sao để con ít khi bực tức cáu giận hoặc điều chỉnh dần hành vi để khi có cảm xúc đó còn biết cách thể hiện ko cực đoan thôi.
Do đó nếu con bị bắt nạt tới một ngưỡng phải sử dụng bạo lực thì mình nghĩ đó là lựa chọn của con trong tình huống nhất định nhưng khuyên con làm thế thì mình ko?Đó là nguyên tắc giáo dục của mình. Thực tế cuộc sống đôi khi đòi hỏi người ta phải ứng xử linh hoat nhưng để dạy con làm những việc đi ngược lại nguyên tắc thì mình ko. Ngược lại mình vợ chồng mình dạy con khá dân chủ nên con mình ko cứng nhắc quá thêm nữa các bạn ấy được dạy về việc tự quyết và tự chịu trách nhiệm từ bé nếu nên tức tới mức cấu bạn thì tự làm tự chịu. Cũng may con nhà mình đi học nếu có xô xát chủ yếu chỉ là ở nhóm thứ 3 vì vậy mình hầu như chưa phải làm gì và con tự giải quyết được hoàn toàn.
Do đó nếu con bị bắt nạt tới một ngưỡng phải sử dụng bạo lực thì mình nghĩ đó là lựa chọn của con trong tình huống nhất định nhưng khuyên con làm thế thì mình ko?Đó là nguyên tắc giáo dục của mình. Thực tế cuộc sống đôi khi đòi hỏi người ta phải ứng xử linh hoat nhưng để dạy con làm những việc đi ngược lại nguyên tắc thì mình ko. Ngược lại mình vợ chồng mình dạy con khá dân chủ nên con mình ko cứng nhắc quá thêm nữa các bạn ấy được dạy về việc tự quyết và tự chịu trách nhiệm từ bé nếu nên tức tới mức cấu bạn thì tự làm tự chịu. Cũng may con nhà mình đi học nếu có xô xát chủ yếu chỉ là ở nhóm thứ 3 vì vậy mình hầu như chưa phải làm gì và con tự giải quyết được hoàn toàn.
Mình thấy các bố mẹ có con có xu hướng bạo lực nhiều khi cũng đau đầu và bất lực lắm ko phải họ hoàn toàn mặc kệ con đâu. Thế nên các bố mẹ có nóng thì cũng đừng nóng quá mà càng dễ làm mọi chuyện leo thang.
Các mẹ bảo mình lý thuyết sách vở cũng được. Nhưng kinh nghiệm rất nhiều năm ngồi ở hội đồng kỉ luật các học sinh lớn đánh nhau thì mình thấy kể cả các cháu vô cùng ngổ ngáo, anh chị vấn đề vẫn chỉ là ở chỗ ko thể/ko biết cách kết nối mà thôi. Có người lắng nghe là phần lớn nguyên nhân được giải quyết nhanh chóng.
NGUỒN: NGUYEN DIEP
0 nhận xét:
Đăng nhận xét